Ιωαννιδική δυναστεία: Ωδή στα ερυθρόλευκα 90s και ντοκουμέντα (Μέρος Α': 1991-1994)

Όταν κάποιοι ζητούσαν οφσάιντ και φώναζαν γκολ στα καλάθια, ο Γιάννης Ιωαννίδης έχτιζε την ερυθρόλευκη δυναστεία των 90s και γέμιζε τραύματα τους αντιολυμπιακούς που σήμερα μιλάνε για μαφία. 3 χρόνια μετά τον θάνατό του, η Αθλητική διαπλοκή παρουσιάζει ένα μεγάλο αφιερώμα. Διαβάστε σήμερα το πρώτο μέρος.

Η Αθλητική διαπλοκή ανοίγει τον φάκελο της πενταετίας του Γιάννη Ιωαννίδη στον μπασκετικό Ολυμπιακό των 90s. Θα αναλύσουμε την ερυθρόλευκη δυναστεία, την ισοπέδωση του Παναθηναϊκού και τα παραμύθια για την «Ιωαννιδική μαφία».

Στο πρώτο μέρος θα ασχοληθούμε με την περίοδο 1991-1994. Η συμφωνία με τον Κόκκαλη, το πρωτάθλημα του 1993, οι κότες που το' σκασαν στον πέμπτο τελικό, το Τελ Αβίβ και το νταμπλ του 1994.

1) Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΜΕ ΤΟΝ «ΞΑΝΘΟ»

Από τη δεκαετία του 1960, όταν ο Γιάννης Ιωαννίδης ήταν μπασκετμπολίστας του Άρη, είχε δηλώσει δημόσια τα «ερυθρόλευκα» αισθήματα που είχε. Ντοκουμέντο από Ratm («Φως», 01/03/1968) :


Τον Ιούνιο του 1991, ο Σωκράτης Κόκκαλης είχε ξεκινήσει τη μεγάλη μάχη για να αναλάβει την ΠΑΕ Ολυμπιακός. Ένα σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, ήταν η απόκτηση του τμήματος μπάσκετ της ομάδας, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 11/06/1991. Μία μέρα μετά, ανακοινώθηκε η συμφωνία με τον Γιάννη Ιωαννίδη.

«Τα Νέα», 13/06/1991
Αρχείο Αθλητικής διαπλοκής

Η εξέλιξη αυτή τάραξε τα νερά. Ο Ιωαννίδης, ως προπονητής του Άρη τη δεκαετία του 1980, έχτισε δυναστεια με 8 πρωταθλήματα, 5 κύπελλα, 1 Σούπερ καπ και 3 συμμετοχές σε final-4. Ωστόσο πήρε την μεγάλη απόφαση να κατηφορίσει στον Πειραιά.

2) ΣΕΖΟΝ 1991/92

Την ακριβώς προηγούμενη σεζόν, ο Ολυμπιακός είχε τερματίσει 8ος στην Α1 και δεν προκρίθηκε καν στην Ευρώπη.

Όμως τη σεζόν 1991/92, (η πρώτη χρονιά του «Ξανθού»), έφτασε στους τελικούς, τερμάτισε δεύτερος και προκρίθηκε στο κύπελλο πρωταθλητριών.

3) ΣΕΖΟΝ 1992/93

Τη σεζόν 1992/93 ο Ολυμπιακός κατέκτησε το πρωτάθλημα για πρώτη φορά μετά το 1978, παρά το μειονέκτημα έδρας στους τελικούς με τον Παναθηναϊκό.

Στην Ευρώπη, οι «ερυθρόλευκοι έφτασαν στους «8» του κυπέλλου πρωταθλητριών, αλλά μία αμφιλεγόμενη διαιτητική απόφαση για το περίφημο «πάτημα της γραμμής» του Πάσπαλιε στα playoffs με την Λιμόζ, στέρησε το όνειρο του final-4 που διεξήχθη στο ΣΕΦ.

Επρόκειτο για μία σεζόν πυκνών εξελίξεων που είχε με έντονο παρασκήνιο και ακραία τοξικότητα με σημερινούς όρους. Αναλυτικά:

Α. Ο Μπόμπαν Γιάνκοβιτς

«Ιωαννιδική μαφία» είπατε; Τα σφυρίγματα ήταν και τότε καταπράσινα.

Ένα από αυτά συνδέθηκε με μία από τις μεγαλύτερες τραγωδίες στον χώρο του μπάσκετ. Ήταν το ανύπαρκτο επιθετικό φάουλ που καταλογίστηκε στον Μπόμπαν Γιάνκοβιτς του Πανιωνίου κατά τη διάρκεια του τέταρτου ημιτελικού της Α1 με τον Παναθηναϊκό στη Ν. Σμύρνη.

06:33 πριν το τέλος, ο Πανιώνιος είχε μειώσει από τους 17 στους 6 πόντους. Ο Μπόμπαν Γιάνκοβιτς σκόραρε καθαρά για να μειώσει στους 4, όμως καταλογίστηκε ανύπαρκτο επιθετικό φάουλ του Σέρβου στον Βράνκοβιτς, ο οποίος έδωσε... θεατρικό σόου.

Το καλάθι δεν μέτρησε, ενώ επρόκειτο για το 5ο φάουλ του Μπόμπαν, ο οποίος αποβλήθηκε. «Ιωαννιδική μαφία» είπατε;

Ο Μπόμπαν προέβη στο απονενοημένο διάβημα. Από τον εκνευρισμό του, χτύπησε με δύναμη το κεφάλι του στη βάση της μπασκέτας, αυτοτραυματίστηκε σοβαρά και έμεινε ανάπηρος για το υπόλοιπο της ζωής του, μέχρι να πεθάνει από καρδιακό επεισόδιο 13 χρόνια αργότερα.

Όσο για τους οπαδούς του Παναθηναϊκού; Κραύγαζαν «πέθανε, πέθανε»...


Στις 07/09/1999, Μπόμπαν Γιάνκοβιτς βρισκόταν ήδη εξίμιση χρόνια καθηλωμένος στο αναπηρικό καροτσάκι

Οι εφημερίδες της 7ης Σεπτεμβρίου κυκλοφορούν με μία συνταρακτική καταγγελία του Μπόμπαν Γιάνκοβιτς: «Μου είχαν ζητήσει να πουλήσω τον αγώνα - Ο Μπόμπαν καταγγέλλει απόπειρα δωροδοκίας».

Η «πράσινη» Αθλητική Ηχώ κατηγορεί τον ανάπηρο αθλητή: «ΛΑΣΠΗ - ΕΛΕΕΙΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΓΙΑΝΚΟΒΙΤΣ - ΑΗΔΙΕΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΟΥΝ ΣΤΟΝ ΠΑΟ ΟΣΑ ΛΕΕΙ».


Οι εφημερίδες κυκλοφορούν και η καταγγελία Γιάνκοβιτς προκαλεί αίσθηση.

Λίγες ώρες αργότερα, στις 14:56 της 07/09/1999, το λεκανοπέδιο βιώνει το συνταρακτικό χτύπημα του εγκέλαδου στην Πάρνηθα. Μία από τις μεγαλύτερες τραγωδίες της νεότερης Ελλάδας με 143 νεκρούς. Η καταγγελία ξεχνιέται.

Ο Μπόμπαν φεύγει από τη ζωή το καλοκαίρι του 2006, ξεχασμένος...

Β. Αθλητικοί δικαστές κατά Ολυμπιακού στους τελικούς της Α1

Ήταν τόσο... ισχυρή η «Ιωαννιδική μαφία» που οι αθλητικοί δικαστές έβαλαν στο στόχαστρο τον Ολυμπιακό στους τελικούς με τον Παναθηναϊκό, ο οποίος είχε και το πλεονέκτημα έδρας.

Με το αίμα του Μπόμπαν νωπό, αποφασίστηκε παραμονές των τελικών να τιμωρηθεί η έδρα του Ολυμπιακού στον δεύτερο τελικό λόγω επεισοδίων στον ημιτελικό του κυπέλλου με τον Άρη.

Ωστόσο, οι κανονισμοί δεν προέβλεπαν κάτι τέτοιο, αφού επρόκειτο για αγώνα άλλης διοργάνωσης (κύπελλο) και αλλης διοργανώτριας αρχής (ΕΟΚ).

«Τα Νέα», 30/04/1993
Αρχείο Αθλητικής διαπλοκής

Ο Παναθηναϊκός έκανε το 1-0 στη σειρά και ακολούθως η προσφυγή του Ολυμπιακού για την τιμωρία της έδρας του, απορρίφθηκε. Τόσο ισχυρή ήταν η «Ιωαννιδική μαφία». Τα πάντα ήλεγχε.

Ο δεύτερος τελικός διεξήχθη στο Περιστέρι αντί για το ΣΕΦ. Οι διαιτητές είχαν προκλητική στάση κατά του Ιωαννίδη και σφύριξαν Παναθηναϊκό. Παρόλα αυτά, ο Ολυμπιακός νίκησε και ισοφάρισε τη σειρά σε 1-1.

Γ. «Οι κότες το' σκασαν» και το πρώτο πρωτάθλημα μετά το 1978

Ακολούθησε ο τρίτος τελικός στις 09/05/1993 και το «break» του Ολυμπιακού στην Γλυφάδα με 72-77, ενώ ο Παναθηναϊκός, μετά την ήττα του, ανακοίνωσε ότι δεν θα κατέβει στον τέταρτο τελικό του ΣΕΦ, με απόφαση του Παύλου Γιαννακόπουλου.

Τι είχε συμβεί;

Ακόμα και σήμερα υπάρχουν κάποιοι που πιστεύουν ότι συνέβη κάποια σφαγή εις βάρος του Παναθηναϊκού στον τρίτο τελικό και γι αυτό ελήφθη η απόφαση της απόσυρσης από τον τέταρτο τελικό.

Πρόκειται για παραμύθι. Ο Παναθηναϊκός δεν είχε κανένα παράπονο για τα σφυρίγματα.

Το πρόβλημα του Παναθηναϊκού ήταν ότι αντικαταστάθηκε ο διαιτητής Παπαδημητρίου του τρίτου τελικού της Γλυφάδας λίγες ώρες πριν την έναρξη του αγώνα, επειδή προσβλήθηκε από επιπεφυκίτιδα.

Για την ιστορία, ο διαιτητής που αντικατέστησε τον Παπαδημητρίου, ήταν ο Κουκουλεκίδης, δηλαδή ο διαιτητής της σφαγής του Πανιωνίου στο ματς του αυτοτραυματισμού του Μπόμπαν Γιάνκοβιτς με τον Παναθηναϊκό!

Έλα όμως που ο ίδιος ο Γιαννακόπουλος παρέα με τον αδελφό του, Θανάση, αλλά και τον Τάκη Μπαλτάκο είχαν συμφωνήσει στην αντικατάσταση του Παπαδημητρίου από τον Κουκουλεκίδη πριν το παιχνίδι!


Ο Γιαννακόπουλος δεν εξέφρασε πριν τον αγώνα καμία επιφύλαξη για τον αντικαταστάτη του διαιτητή και μάλιστα ζήτησε δέσμευση από τον Ολυμπιακό ότι δεν θα έθετε θέμα διαιτησίας σε περίπτωση ήττας. Αυτό δηλαδή που έκανε τελικά ο ίδιος!

Πράγματι, ο τρίτος τελικός διεξήχθη και ο Παναθηναϊκός ηττήθηκε. Όταν λοιπόν ηττήθηκαν και έχασαν το πλεονέκτημα έδρας (που ειδικά τότε ήταν πανίσχυρο), διαπίστωσαν ότι το πρωτάθλημα έκανε φτερά και αποφάσισαν να αποσυρθούν από τον 4ο τελικό του ΣΕΦ, διαμαρτυρόμενοι κατόπιν εορτής για την αντικατάσταση του διαιτητή Παπαδημητρίου!

Για την ιστορία, ο ίδιος ο αγαπημένος των «πράσινων» διαιτητής Παπαδημητρίου ήταν ξεκάθαρος ότι αντιμετωπίζει πρόβλημα υγείας...


Όπως βλέπετε, ο διαιτητής παρουσίασε αναλυτικά και με εντυπωσιακές λεπτομέρειες το πρόβλημα υγείας που αντιμετώπιζε, επικαλούμενος και μάρτυρες αλλά όχι, ο Παύλος Γιανακόπουλος διέτεινε ότι «τον αρρώστησαν»!


Έτσι, παρότι ο ΠΑΟ συμφώνησε στην αντικατάσταση του διαιτητή, εν τούτοις, μετά την ήττα (χωρίς κανένα παράπονο για οποιοδήποτε σφύριγμα) ανακοίνωσαν ότι δεν θα κατέβουν στον 4ο τελικό του ΣΕΦ!

Αξίζει να σημειωθεί ότι το «ερυθρόλευκο» break του 3ου τελικού, εγινε κάτω από συνθήκες κόλασης και τρομοκρατίας στην Γλυφάδα κατά των αθλητών:


Αυτή πάντως δεν ήταν η πρώτη φορά που ο Παναθηναϊκός δεν κατέβηκε σε αγώνα. Η προηγούμενη φορά ήταν στον επαναληπτικό ημιτελικό κυπέλλου με τον Άρη στη Θεσσαλονίκη το 1989, γιατί δεν τους άρεσε και πάλι ο διαιτητής...

Τι σύμπτωση! Και τότε ο Παναθηναϊκός δεν είχε καμία τύχη απέναντι στον πανίσχυρο Άρη και επέλεξε να μην κατέβει. «Οι κότες το' σκαγαν» συχνά...

Σύσσωμο το ελληνικό μπάσκετ καταδίκασε τη στάση του Παναθηναϊκού να αποσυρθεί από τον 4ο τελικό με τον Ολυμπιακό:

- ΠΑΟΚ: «Ο Παναθηναϊκός έχει ξαναπαίξει το ίδιο έργο».

- Άρης: «Παράλογη και απαράδεκτη η στάση του Παναθηναϊκού. Ο Ολυμπιακός δεν ήθελε καν τον Κουκουλεκίδη».

- Ηρακλής: «Δεν υπάρχει λόγος να αποσυρθεί ο Παναθηναϊκός».

- Παγκράτι: «Καταδικαστέα η στάση του Παναθηναϊκού - Η διαιτησία δεν έπαιξε ρόλο στο αποτέλεσμα».


Ο Άρης εξέδωσε ανακοίνωση (εν όψει και του τελικού του κυπέλλου Ελλάδας με τον Παναθηναϊκό) και επιτέθηκε κατά του τριφυλλιού, κανοντας λόγο για ομάδα που δεν σέβεται τους θεσμούς και αναρωτήθηκε αν ο ο Παναθηναϊκός θα έπαιρνε την ίδια απόφαση αν δεν είχε εξασφαλίσει την έξοδο στο κύπελλο πρωταθλητριών ως δεύτερος στην Α1:


Στο ΣΕΦ στήθηκε ένα μεγάλο πάρτι με... κότες και ο Ολυμπιακός στέφθηκε πανηγυρικά πρωταθλητής Ελλάδας, έχοντας σπάσει την έδρα του πρωταθλητή ΠΑΟΚ στους ημιτελικούς και του Παναθηναϊκού στους τελικούς!



Τα έσοδα από τα εισιτήρια της φιέστας δόθηκαν στον μεγάλο άτυχο της σεζόν Μπόμπαν Γιάνκοβιτς...

Λίγες μέρες μετά, ακολούθησε ο τελικός του κυπέλλου Ελλάδας ανάμεσα σε Παναθηναϊκό και Άρη. Οι «κιτρινόμαυροι» που είχαν καυτηριάσει την αποχώρηση του Παναθηναϊκού από τον 4ο τελικό του πρωταθλήματος, σφάχτηκαν στο γόνατο από τη διαιτησία και το κύπελλο κατέληξε στο τριφύλλι...

4) ΣΕΖΟΝ 1993/94

Η τρίτη σεζόν του Γιάννη Ιωαννίδη στον Ολυμπιακό (1993/94), ήταν επική και σαρωτική.

Στην Ελλάδα κατέκτησε το νταμπλ, ενώ στην Ευρώπη έγινε η πρώτη ελληνική ομάδα που έφτασε στον τελικό του κυπέλλου πρωταθλητριών Ευρώπης, έχοντας αποκλείσει τον Παναθηναϊκό στα ημιτελικά του final-4 στο Τελ Αβίβ.

Οι ερυθρόλευκοι ήταν η κορυφαία ομάδα στην Ευρώπη, πετυχαίνοντας ιστορικές νίκες, ενώ έχασαν στις λεπτομέρειες το ευρωπαϊκό τρόπαιο στον τελικό με την Μπανταλόνα.

Α. Το Τελ Αβίβ

Στο Τελ Αβίβ του Ισραήλ γράφτηκε ιστορία οπαδική και αγωνιστική. Ο ιστορικός «εμφύλιος» ημιτελικός Ολυμπιακού και Παναθηναϊκού εξασφάλιζε ότι μία ελληνική ομάδα θα βρεθεί για πρώτη φορά στον τελικό του κυπέλλου πρωταθλητριών.

Οπαδοί του Ολυμπιακού αναχωρούν από το λιμάνι του Πειραιά, με προορισμό το Τελ Αβίβ

Ο Ολυμπιακός υπέταξε τον Παναθηναϊκό οπαδικά και αγωνιστικά. Η νική με 77-72 έδωσε στους ερυθρόλευκους το εισιτήριο για τον μεγάλο τελικό.

Το πρωτοσέλιδο της «πράσινης» εφημερίδας «Αθλητική Ηχώ» ήταν ενδεικτικό της ανωτερότητας των πρωταθλητών Ελλάδας:

Και αυτό ήταν το διακύβευμα: Η νίκη του Ολυμπιακού στον ιστορικό ημιτελικό με ξένους διαιτητές, απέδειξε την ανωτερότητα της ομάδας και διέσυρε τα κούφια μεταγενέστερα αφηγήματα περί «Ιωαννιδικής μαφίας» στην Ελλάδα, όπως ακριβώς συνέβη και έναν χρόνο αργότερα, στη Σαραγόσα...

Το μόνο που απέμενε σε παίκτες και οπαδούς του Παναθηναϊκού ήταν να πανηγυρίζουν με ξένα... παντελόνια για την οριακή ήττα των ερυθρόλευκων στον τελικό από την Μπανταλόνα.



Αυτοί έκλαιγαν δύο χρόνια αργότερα για τα ερυθρόλευκα πανηγύρια στο Πασα-Λιτμάνεν μετά τον αποκλεισμό τους από τον Άγιαξ...

Έναν χρόνο μετά το Τελ Αβίβ, θα υποτάσσονταν ξανά στην Σαραγόσα. Δύο χρόνια μετά, θα έτρωγαν 35 στο κεφάλι. Τρία χρόνια μετά, θα έχαναν 49-69 στην έδρα τους στον δρόμο του Ολυμπιακού προς την Ρώμη...

Πανηγυρισμοί όμως και για τους οπαδούς του ΠΑΟΚ:


Ο ΠΑΟΚ είχε βιώσει τραγικές απώλειες ιστορικών ευκαιριών δύο φορές. Μία στον τελικό του κυπέλλου κυπελλούχων το 1992 στην Ναντ και μία στο final-4 του κυπέλλου πρωταθλητριών το 1993 στο ΣΕΦ. Κανένας οπαδός του Ολυμπιακού δεν βγήκε να πανηγυρίσει. Εκείνοι όμως βγήκαν τη βραδιά του Τελ Αβίβ...

Η τιμωρία τους συνεχίζεται μέχρι σήμερα, με τους δύο σερί χαμένους τελικούς του Europe cup το 2025 και το 2026.

Όμως τιμωρήθηκαν και εκείνη τη σεζόν, στους τελικούς της Α1...

Ο Ολυμπιακός έγινε η πρώτη ελληνική ομάδα που πήγε στον τελικό, όμως ούτε λόγος για να στηθεί ένα αφήγημα τύπου «Γουέμπλεϊ», παρότι έφτασε σπαθάτα στο Τελ Αβίβ, έχοντας μάλιστα νικήσει στον ημιτελικό τον αιώνιο αντίπαλο...

Β. Οι τελικοί πρωταθλήματος με τον ΠΑΟΚ και ο τελικός κυπέλλου με τον Ηρακλή

- Στον πρώτο τελικό της Α1, ο Ολυμπιακός νίκησε άνετα τον ΠΑΟΚ με 81-66 στις 15/05/1994 στο ΣΕΦ.

- Στον δεύτερο τελικό, ο ΠΑΟΚ νίκησε επίσης άνετα τον Ολυμπιακό με 81-68 στις 17/05/1994 στη Θεσσαλονίκη. Οι ερυθρόλευκοι δέχτηκαν βροχή αντικειμένων χωρίς να καταγραφεί τίποτα.

- Στον τρίτο τελικό του ΣΕΦ, ο Ολυμπιακός νίκησε με 80-73 και έκανε το 2-1 στη σειρά στις 19/05/1994. Η διαιτησία σφύριξε ΠΑΟΚ στο Φάληρο:

- Στον πέμπτο τελικό στις 24/05/1994 στο ΣΕΦ, ο Ολυμπιακός νίκησε δίκαια με 70-65 και κατέκτησε το δεύτερο σερί πρωτάθλημα.

Όσο για την πρόσκαιρη αποχώρηση του ΠΑΟΚ από τον αγωνιστικό χώρο λίγο πριν το τέλος, δεν είχε καμία σχέση με διαιτησία, αλλά με τα καπνογόνα και τις φωτοβολίδες της πανηγυρικής ατμόσφαιρας του ΣΕΦ.


Καμία διαιτησία και καμία «Ιωαννιδική μαφία» λοιπόν. Βέβαια το να μιλάει ο ΠΑΟΚ για ρίψεις αντικειμένων συνιστά ιστορική ύβρη...

- Στον τελικό του κυπέλλου που διεξήχθη στις 27/05/1994, ο Ολυμπιακός νίκησε τον Ηρακλή με 63-51 και κατέκτησε το νταμπλ. Κάπως έτσι ολοκληρώθηκε μία τρομερή σεζόν...

Απόσπασμα από την κασέτα «η καταξίωση του θρύλου»:

Στο δεύτερο και τελευταίο μέρος του αφιερώματος που θα δημοσιευθεί αύριο θα διαβάσουμε την αλήθεια για τα «νερά της ΤΣΣΚΑ», θα θυμηθούμε την Σαραγόσα, τους τσαμπουκάδες των αδελφών Γιαννακόπουλων στα γραφεία του ΕΣΑΚ και το ιστορικό 73-38 στο «κύκνειο άσμα» του «Ξανθού», ενώ θα αναλύσουμε τα συμπεράσματα της πενταετίας και θα ξεγυμνώσουμε τα σημερινά αφηγήματα για εκείνη την εποχή.

Μπορείτε να ενισχύσετε προαιρετικά τον αγώνα και το έργο της Αθλητικής διαπλοκής που συνεχίζεται ερασιτεχνικά από το 2020, αποκαλύπτοντας ιστορικές αλήθειες και γκρεμίζοντας μύθους δεκαετιών στο ελληνικό αθλητικό στερέωμα. Μπορείτε να το κάνετε εύκολα, στο παρακάτω πεδίο μέσω της πλατφόρμας Ko-fi:

Σχόλια